W staropolskim jedzin, jedzien (D jednego), i skróciło się w tym miejscu aż do e ruchomego spośród racji częstości użycia, i d wstawiono spośród form przypadków zależnych. stara modła bez redukcji rozwinęła się w jedyny spośród twardym d poniżej wpływem jeden (por. także substantivum odliczebnikowy jedynka). postać zachodniosłowiańska †jedinъ; wschodniosłowiańska †odinъ, por. odyniec, w pierwszej chwili "stary samiec dzika żyjący w pojedynkę".
Element jed- ~ od- ma stanowić pozostałością archaicznego formantu *ed o znaczeniu ‘tylko, właśnie’, spośród pochodzenia zaimka wskazujący rodzaju nijakiego o rdzeniu *e, jaki zostawił ślady w językach anatolijskich (het. locativus edi "w tym"), w łac. (ecce < *ed-ke "oto"), w germ. (niem. etwas "coś"), w skr. (asya "tego" < *e-sjo). ten sam formant wolno wykopać w pol. ledwie, dawniej spośród trudem ledwo, które jest skróceniem od momentu le jedwo (znanego w stpol.); jedwo zawiera końcówkę przysłówków -o i zastępuje og- słowiańskie jedva < *ed-wōs, por. litew. võs "ledwie". Istnieje także teoria wiążąca żywioł jed- ~ od- spośród liczebnikiem sem. o znaczeniu "jeden": arab. wāḥidun, ˀaḥadun, hebr. ˀeḥād.
Cząstka inъ; widoczna jest także w pol. inny < iny, scs. inorogъ; "jednorożec". Zawarta w niej monoftong i jest wynikiem rozwoju zredukowanego indoeuropejskiego *oi (być przypadkiem przez faza *ui) – jest owo najbardziej pierwotna postać liczebnika "jeden", jaką da się zrekonstruować. Zachowana stanowić przypadkiem w gr. (dialekt) íos "jeden" w innej postaci apofonicznej (wyraz ten akceptowalny jednakże efektem wyrównań analogicznych). W różnych językach indoeuropejskich rozszerzono ją o elementy spółgłoskowe:
Rdzeń *oi (< *Hʷoi) stanowić przypadkiem nie wyrażał w pierwszej chwili w żadnym razie liczby 1, jednakże 2: *oinos, *oikos, *oiwos znaczyły ‘ten spośród dwóch’, jednakże także ‘tamten spośród dwóch’, skutkiem tego dziś pol. inny. Porównaj przypuszczalne *d(e)-Hʷoi > †dъvě > dwie.
Drugi indoeuropejski pierwiastek o znaczeniu 1, *sem- ~ *sm̥- (por. gr. heĩs < *sems ‘jeden’, mía < *smijə; "jedna", hen < *sem "jedno", monás < †sm-on-ad-s "jedynka"; łac. sem-el "jeden raz", sim-plex "pojedynczy", licyj. sñta, toch. sas, ormiańskie mi < *smi) występuje w języku pol. w innej postaci apofonicznej w wyrazie sam < prasłowiańskie †samъ; < *sōmos. przypadkiem modła słowiańska zachowała pierwotne treść rdzenia. W złożeniach trafia się także *se-, por. skr. sa- (o w charakterze bardzo nie od momentu *sm̥-), gr. hekatón < *se-ḱm̥tom, dosł. "jedna setka".
Niejasne jest rodowód liczebnika ‘1’ w niektórych językach, np. alb. një (zapoż. spośród łac. ūnus?), hetyckie ant, luwijskie a – przypadkiem spośród *anter- ~ *alter- "jeden spośród dwóch", por. łac. alter.
Przy wyliczaniu używa się formy raz (< †razъ; "uderzenie" < *(w)rōǵ- "nacięcie", por. litew. rúožas "pas, kreska", gr. rhõks, rhõg- "rysa, szczelina", lezb. wrẽksis), w miejsce jedność raz.
Podobieństwo postulowanego indoeuropejskiego *se- aż do indonezyjskiego se- (< satu "jeden", por. se-ratus "100", dosł. "jedna setka") jest pewno dziełem przypadku, patrz jednakże dalej.
Liczebnik porządkowy pierwszy owo modła jedynie pol., utworzona w charakterze stopień (naj)wyższy słowiańskiego przymiotnika †pŕ̥vъ; "pierwszy, początkowy" (por. ros. пе́рвый;, pol. pierwotny, pierworodny, dopiero). wyraz wydaje się oparte na nierozszerzonym indoeuropejskim rdzeniu *pirvo- < *perHʷ ~ *proHʷ; (por. gr. prõtos < *proHʷto-, melodia cyrkumfleksowa nie zważając na pochodzenia od momentu grupy spośród laryngalną wynika spośród gr. praw akcentowych). W innych językach używa się formy spośród sufiksem *-omo- używanym aż do tworzenia stopnia najwyższego, por. gr. homeryckie prómos < *pr̥Hʷomo-, łac. prīmus, litew. pìrmas, stang. modła < *perH̥ʷmo-, "pierwszy". Gr. próteros "przedni" ma zbyt owo sufiks stopnia wyższego *-ter-. inny stopień apofonii wykazują pol. przód < †perdъ, przedni < †perdъnьjь < *perHʷ-. Skr. prathama pochodzi stanowić przypadkiem od momentu formy spośród przestawką *protHʷomo- < *proHʷtomo- i jest spośród pochodzenia formą stopnia najwyższego (mającego prawidłowo sufiks -tama- < *-t-omo-). Współczesne ang. first jest spośród pochodzenia także formą stopnia najwyższego, spośród innym sufiksem (stang. fyrmest). Dokładnym odpowiednikiem formy słowiańskiej wydaje się skr. pūrvas < *pr̥Hʷo- "pierwszy, najstarszy"; możliwe, że lepsza byłaby reorganizacja *pr̥Hʷ-wo- spośród dodatkowym sufiksem. Por. także skr. purā; < *pr̥Hʷ- "w dawnych czasach", pol. pra- < *proHʷ-.